TELEPROMPTER’IN TARİHÇESİ VE  UYGULAMALARINDA
GELİNEN SON NOKTA
AUTOCUE IP NETWORK TABANLI PROMPTER SİSTEMLERİ

PROMPTER SİSTEMLERİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ :

   Günümüzde kullanılan modern prompter (KAMOK:Kameradan Okuma Cihazı) sistemlerine değinmeden önce prompter’ların doğuşundan ve teknolojik gelişiminden bahsetmenin gelinen noktayı anlamak açısından yararlı olacağı düşüncesindeyim. Öncelikle ilk basit prompter sistemi Jess Oppenheimer adlı (Yazar, yapımcı ve Yönetmen) televizyoncunun 1950 yılında “I love Lucy” adlı TV şovunu çekerken oyuncuların tekstleri sık sık unutmasından dolayı kağıt ruloları üzerine tekstleri yazdırması sonucu ortaya çıktığını belirtmekte yarar var. Jess Oppenheimer hemen bu sistemin patentini alır ve bir grup girişimci ile 1955 yılında Autocue Teleprompter firmasını kurar. Bu arada bir başka teleprompter firması olan QTV de Amerika Birleşik Devletlerinde kurulur. Her iki firmada stüdyolara prompter sistemleri kiralarlar.
   1969 yılında Autocue Firması ilk kapalı devre prompter sistemini üretip stüdyoları Oppenheimer’ ın kağıt rulolarından kurtararak prompter sistemlerinde çığır açmıştır. Bu buluş kağıt üzerinde yazılı tekstlerin döndürülüşünün filme çekilmesi ve bu filmin bir CRT monitörde gösterilmesi ve bu monitördeki görüntünün prompter camı ile sunucunun görebilmesinin sağlanması esasına dayanmaktaydı. QTV firması da kısa bir süre içerisinde benzeri bir teknolojiyi kullanmaya başladı. 1970 lere gelindiğinde her iki firmada kiralama sistemlerinin yanı sıra prompter donanımları satmaya başladılar.
1984 yılına gelindiğinde QTV, Autocue firmasını satın aldı. Sonraki yıl ise Autocue Grup ilk bilgisayar temelli prompter sistemi olan ScriptNet’i piyasaya çıkardı. Bu sıralarda ilk bilgisayar tabanlı haber otomasyon sistemleri TV istasyonlarında görülmeye başlanmıştı. Autocue Grup bu iki sistemi birleştirmek ve prompter sisteminin piyasadaki tüm haber sistemleriyle bir uyum standardı ortaya koymak için çalışmaya başladı. Ortaya Windows işletim sisteminin ilk versiyonları ile çalışan WinCue sistemleri çıktı.
   Teknolojinin uzunca bir süre durağanlığından sonra 1994 yılında Autocue Grup ilk düz ekran prompter sistemlerini üretti. Sonraki on yılda düz ekran prompter monitörlerindeki teknolojik gelişim devam etti. Yüksek parlaklık ve çözünürlüklü TFT video monitörleri sayesinde stüdyolarda promter taşıyan kamera tripdoları ve pedestallerinin fiziksel boyutları küçüldü.
   Bu arada Autocue firması WinCue prompter sistemlerinin özellikle TV merkezlerinde haber otomasyon sistemleriyle entegre edilmesinde gelişmeler sağladı. Haber Merkezine bilgi akıtan ajanslardan verinin alınarak işlemlenmesi ve prompter sistemlerine aktarılmasının yanı sıra çoklu oynatım (Playout) , VTR ve karakter jeneratörü sistemlerinin kontrolu da Autocue haber otomasyon çözümleriyle sağlandı. Bunu haber merkezlerinde elde edilen medyanın kelime seviyesinde araştırılması seviyesinde kontrolu izledi. CNN ile birlikte medya varlık yönetimi  konusunda çalışılarak kablosuz tablet PC lerle tekstlerin paylaşımı ve tekst üzerinde değişikliklerin yapılması  gerçekleştirilerek günümüze gelindi.  

AUTOCUE  IP NETWORK TABANLI PROMPTER SİSTEMLERİ

   Günümüzde TV yayıncılığının her noktasında bilgisayar teknolojilerinin vazgeçilemez bir ağırlığı olmakla birlikte teknik problemlerin tamamına yakınının yine bilgisayarlardan kaynaklandığını biliriz. Bu nedenle özellikle canlı yayınlarda mutlaka PC lerimiz yedekli çalışırız. İşte bu nedenle batıda pek çok ciddi TV yayıncısı prompter (kamera üzerinden okuma cihazı) sisteminin çalıştığı PC leri her ihtimale karşı ikinci bir PC ile yedeklemiş ve bu amaçla prodüksiyonu  garanti altına almaya çalışmıştır. TV yayın kontrol odalarında  ikinci bir prompter cihazının slave olarak ve ana (master) promtere koşut olarak çalışması da işletmede yükün artmasına neden olmaktadır. Temelde bu nedenden yola çıkarak TV yayıncılığında işleri daha da kolaylaştırmayı amaçlayan prompter üreticisi Autocue prompterların her noktada kolaylıkla kullanılabilmesi amacıyla çeşitli yenilikler yaptı.

   Kısaca özetleyecek olursak Autocue nun yeni yazılım donanım paketi Qnext adında ve Qmaster yazılım ile Qbox donanımından oluşuyor. Qmaster ana bilgisayarın yanısıra text dosyalarını ayrıca Qbox adında küçücük bir kutuya yüklüyor. Qbox bu bilgisayara ethernet link üzerinden bağlı böylece bilgisayarda herhangi bir problem olsa bile Qbox üzerinden iş akışı devam ediyor. Ortaya çıkan Autocue nun geliştirdiği dünyanın ilk IP tabanlı teleprompter sistemidir. Düşünsenize textler dünyanın bir ucunda hazırlanıp dünyanın diğer ucundaki Qbox üzerinden spiker tarafından okunuyor. Qbox ana bilgisayardan bağımsız spiker veya gazetecinin yanında onun kontrolun da olabiliyor .

   Burada kritik konu LAN veya WLAN üzerinden kablolu veya kablosuz ulaştırılan yalnızca text bilgisi, geleneksel prompter siştemlerinde olduğu gibi bir video bilgisi değildir. Bu sayede fazla yer kaplamayan bilgi hertürlü transmisyon kanalından hatta PDA ler üzerinden bile Qbox a ulaştırılabilir. Qbox lar resimde görüldüğü gibi kameramanın kemerine takılabilir. Böylece stüdyolar dışından yapılan yayınlarda ekiplere büyük hareket serbestliği sağlanır. Irak savaşında Londra Yayın Merkezinde hazırlanan textler e-mail veya SMS ile habercilere ulaştırılmış, onlarda kendi ilave ve düzeltmelerini Qbox üzerinde yaparak rahatlıkla kullanmışlardır. Dünyanın neresinde olursanız olun 7/24  prompter ların kullanımı artık çok kolay ve bağlı bulunan kablo boyu ile sınırlı değildir. Bu durum stüdyo dışı yayın uygulamalarında büyük verimlilik ve rahatlık sağlamaktadır.

   Autocue nun Qnext/Qbox sistemleri 2007 yılı başından beri kullanıma başlanmıştır. Qbox üzerinde Ethernet , USB 2.0 , Firewire 1394 , RS-232 bağlantı portları bulunmaktadır. Text bilgisi mevcut birçok transmisyon yönteminin yanı sıra herhangi bir memory stick ile Qbox a yüklenip bir bilgisayar olmaksızın da kullanılabilir.
  

  Autocue ürünleri ile ilgili olarak, (312) 438 68 18 numaralı telefondan Türkiye Temsilcisi İdeapro firmasını arayabilirsiniz.